ATHARRATZE SORHOLÜZE. Tardets - Sorholus. Zuberoa, Basabürüa. Üskal Herria. Jatorrizko esanahia.

◇◇◇

ATHARRATZE - SORHOLÜZE.

Tardets - Sorholus.

Zuberoa, Basabürüa.

Üskal Herria.

Jatorrizko esanahia. 

☆☆☆

ATHARRATZE

Zuberoa, Basabürüa.

0. Mend(i)Athe Aurrean Heda Zan

-Muy Desplazado Ante los Puertos de Montaña.

(portu <> borthüa)

1. Merathe Arrea Ite Ze.

2. Neathe Arra Te ze.

3. H(e)ath(e) Arra Te Ze.

4. HAthArrATZE

= ATHARRATZE

Oharra:

Sorholüze 

= Soroluze / Soraluze

soro: campo de cultivo, prado

luze: largo

prado largo, pradoluengo

♧◇

@fga51

♧◇♧

MAULE LEXTARRE. MAULEON. Zuberoa / Xiberua / Sola / Sule. Üskal Herria. Jatorrizko esanahia.

 

◇◇◇

MAULE  LEXTARRE.

MAULEON.

Zuberoa / Xiberua / Sola / Sule.

Üskal Herria.

Jatorrizko esanahia.

Ühaitz-Handiak zeharkatuta. 

Izen historikoak:

" Maule" toponimoa XII. mendeko erdialdean aipatua izan zen (Baionako kartularioa), eta itxura hauek ditu: 

Malleon (1276, paper gaskoniarrak), 

lo marcadiu et bastide de Mauleoo (1387, Nabarrengoseko notarioek), 

Malus -Leo (1454, Baionako kapitulua), 

Mauleo eta Mauleon de Sole (1460, Ohixen kontratua) 

eta, azkenekoz, Mauleon (1650).

A.

MAULE

MALLEON (1276)

MAULEOO  (1387)

MAULEO de Sole  (1460)

MAULEON de Sole  (1460)

MAULEON  (1650) 

-Jatorria:

MAULEOON 

< BAULEOON 

A. Aukera

0. IBAR GOI LAUN OrO

HEDA DEN HERRI 

-Esanahia:

Pueblo que  se Extiende 

en Valle-Vega Alto Todo Llano. 

-Bilakaera:

0. IBAR GOI LAUN OrO

HEDA DEN HERRI 

1. BA  HU  LEI  OO

IrE  rIN  IR 

2. BA U LE OO

(II)  (I)N  (I) 

3. BAULEOON 

4. MAULEON

> MAULEU

> MAULE

    

B. Aukera 

MAULE

0. GOI IBAR OrO LAUN 

HEDA DEN HERRI.

Pueblo que se Extiende

en Alto Valle-VegaTodo Llano.

1. HUI  BA  UU  LEU

IrE rI IR

2. (II)  MA UU  LE(I)

(II I I)

3. MAULE 

Oharra:

Lextarre eta Maule udal batean bilduak izan ziren.

LEXTARRE

-Jatorria:

0. OrO Haitz Goi Heda Aurre den Herri

-Esanahia:

Pueblo que está ante peña-monte 

todo alto y extenso.

-Bilakaera:

0. OrO Haitz Goi Heda Aurre den Herri

1. Ulu Etz Hui Ita Arre ri iR

2. (I)L(i)  Ex ii  TA ARRE (I)  (I)

3. L EX (I)  TA ARRE

4. LEXTARRE

Eta handik:

LEXTARRE - LETXARRE - LIXARRE

♧◇♧

@fga51

♧◇♧

GARAZI. GRAZI ~ Sta. Engrazia / Sainte Engrâce. GRAZI ~ (EN)GRAZI. Santa Grazi. En euskera: URDATX / SANTA-GRAZI.

 

◇◇◇

GARAZI.

GRAZI ~ Sta. Engrazia / Sainte Engrâce.

GRAZI ~ ENGRAZI.

Santa Grazi.

En euskera:

URDATX / SANTA-GRAZI. 

☆☆☆ 

A.

GARAZI

GArAI AITZIN HEDA DEN HERRI.

Pueblo que se Extiende 

Ante las Cumbres.

GArAI AITZIN HEDA DEN HERRI

GArA ATZI IrE rI IR

GArA AZI II  I  I

GArAZI 

B.

URDATX 

B.1

GOI ORO DOR HEDA HAITZ 

AITZIN DEN HERRI.

Pueblo que está ante

extensas peñas todo lo más altas.

Pueblo que está 

ante cordillera

o cadena montañosa.

(cumbres pirinaicas)

0. GOI OrO DOR HEDA HAITZ 

AITZIN DEN HERRI.

1. HUI  UU  rUR  DA  ATZ

ETZI rI  IR

2. U UU UR DA ATZ (I)TZIII

3. URDATZTZ(I)

4. URDATX

     

B.2

AURRE GOI DOR ORO HEDA HAITZ 

DEN HERRI.

Pueblo que está ante

extensas peñas todo lo más altas.

Pueblo que está ante cordillera

o cadena montañosa.

(cumbres pirinaicas)

0. AURRE GOI DOR ORO HEDA HAITZ 

DEN HERRI.

1. ORRE HUI  rUR  UU EDA ATZ

rI IR

2. URR(I)  (II)  (I)RR  II  IDA ATX

3. URR(III)DAATX

4. URDATX 

♧◇♧

@fga51

♧◇♧

BAIGORRI. Nafarroa Beherean. Piriniotan. Jatorrizko esanahia.

 

◇◇◇

BAIGORRI

Nafarroa Beherean.

Piriniotan.

Ibar goi batean den herria.

Ibai: Aldude Errobi. 

-Jatorria:

Bere izena ez da: ibai gorri, baizik eta: 

IBAR HEDA GOI DOR ORO DEN HERRI. 

-Esanahia:

Pueblo que está en valle-vega extenso

en todo lo más alto. 

-Bilakaera:

0. IBAR HEDA GOI DOR OrO HERRI DEN

1. IBA IrE GO rORR UU ERRI rI

2. BA II GO ORR II IRRI I

3. BAIGORR(I)RRI

4. BAIGORRI

♧◇♧

@fga51

♧◇♧

BIARRITZ. MIARRITZE. Lapurdiko itsas-herria. Jatorrizko esanahia.

 

◇◇◇ 

BIARRITZ / MIARRITZE 

-Jatorria:

Goi Behe Heda 

DoR Oro Itsas Aitzin

Hondartza Artean Den Herri. 

-Esanahia:

Pueblo que está Entre Playas

Todo Lo Más Frente Al Mar

Extendido de Arriba a Abajo.

(en cuesta) 

-Bilakaera:

0. Goi Behe Heda 

DoR Oro Itsas Aitzin

HondaRtza ARtean Den Herri. 

1. Hui  BII   IrA

ruRR  Uu  Itse  Etzi

Uretze  EdiE  rE  ER 

2. (II)  BII   IA

(I)RR II  ITZI  ITZI

IITZE  ErE  E  E 

3. BIARRITZ(I)TZ(I)TZEE 

4. BIARRITZ-TZ-TZE

      =  BIARRITZE 

5.1 MIARRITZE  (eusk.)

5.2  BIARRITZ  (fr./cast.)

♧◇♧

@fga51

♧◇♧

DONIBANE LOHIZUNE. San Juan de Luz. Saint Jean de Luz. Lapurdiko itsasaldean. Euskal Herria. Jatorrizko Esanahia.

 

◇◇◇

DONIBANE LOHIZUNE

San Juan de Luz

Saint Jean de Luz

Lapurdiko itsasaldean.

Euskal Herria.

Jatorrizko Esanahia. 

Oker diotenez: 

"La etimología de "Donibane Lohizune" proviene de la combinación de dos palabras en euskera: "Donibane" y "Lohizune". "Donibane" es la forma euskérica de "San Juan", y "Lohizune" se relaciona con la palabra "lohi", que significa "barro" o "lodo" según Euskaltzaindia. Por lo tanto, "Donibane Lohizune" se puede traducir como "San Juan del Barro" o "San Juan de las Aguas turbias". El nombre refleja la ubicación de la localidad en la desembocadura del río Nivelle, donde el agua puede ser fangosa, especialmente durante las mareas." 

Hori ematen badu ere, nik ez dut uste holan denik. 

Hasteko: 

La Nivelle (fr.) : Ugarana-Urdazuri ibaia da. 

Donibane Lohizune:

Ez da San Juan  (Donibane)

Ez da Luz (Lohiz)

Ez da Lohi (barro)

Ez da gune bat. 

Urdazubi ibaia ez da ur uherra, bere itsas ahoan Donibane Lohizune dago kokatua. 

Donibane Lohizune:

Itsas-herri bat da, itsasoaren aurrean,

Urdazuri ibaiaren itsas-ahoaren aldean,

Larrhune mendiaren behean 

herri hedatua da. 

Hori da bere jatorria. 

Besterik ez, eta ez da gutxi 

Baina "San Juan de los Barros y las Aguas Turbias", ez jauna !! 

Bere izena non eta zertarako den herria azaltzen duen euskal esaldi bat da, bilakatuta eta aglutinatua gero. 

Denboraren poderioz ahaztua izan da 

bere jatorrizko esanahia, beste bat errazagoa baina zeharo okerra ontzat hartua.

Eta erderaz itzulia beste asmakizun batez beste esanahi bat emana. 

Hona hemen jatorria eta jatorrizko esanahia, baita bilakaera ere: 

DONIBANE LOHIZUNE 

-Jatorria:

DOR OrO ITSASOArEN AITZINEAN 

URDAZUrI IBAIArEN AHOAREN ALDE

LARRHUNE GOI OSO BEHEAN

HEDA DEN HERRI. 

-Esanahia:

Pueblo que se Extiende

muy Bajo el Monte Larrhun

Junto a la Desembocadura del Rio Urdazuri Todo Lo Más Frente al Mar. 

-Bilakaera:

0. DOR OrO ITSASOArEN AITZINEAN 

URDAZUrI IBAIArEN AHOArEN ALDE

LARRHUNE GOI OSO BEHEAN

HEDA DEN HERRI 

1. DO OO ITZEZUEI  EZINIE

UrEZUI  IBAA(I)N  EUEIN ErE

LALUNI HUI  UZU M(II)E

IrE rI  I(R) 

2. DO OO IZIZIII  IZINII

IIZII  IBAAN  EIEIN EE

LArUHI HII IZU NE

(I)E  (I)  (I) 

3. DOO (IIIII)  (II)NII

IIII  IBAAN (IIII)N EE

LAUHI  HII  IZU NE

E 

4. DOO  NII

IIII IBAAN NEE

LOHI HIIIZUNE 

= DONIBANNELOH(I)HIZUNE 

5. DONIBANELOHIZUNE

(dena batera) 

Ustez:

DONIBANE  LOHIZUNE

Oharra:

Donostiaren kasua eta Donibane Lohizunerena antzekoak dira, eta azken horretan are gehiago lotu ziren erreferentziazko elementu geografiko nagusien izenak.

♧◇♧

@fga51

♧◇♧

MAULEON / MAULE. Capital de Zuberoa en Iparralde, Euskal Herria. Origen y significado del nombre.

 

◇◇◇



▪︎MAULEON  <> MAULE

•Capital de Zuberoa, Iparralde, Euskal Herria.
•Paralelo y simétrico a Erronkari/Roncal en Nafarroa al otro lado del Pirineo : Valle de Zuberoa <> Valle del Roncal.

☆☆☆


0.
< *BEHE AURRE - GOI ORO HEDA
- DEN HIRI


•VILLA QUE ESTÁ ABAJO ANTE UN ALTO TODO EXTENSO.


0.
< *BEHE AURRE - GOI ORO HEDA
- DEN HIRI

1.
> *BI^I AULE - HO(I) O^O ÎRE - RIN (^I^I)

2.
> *B(Ī) AULE - ^O Ō (Î^I) - (^I)N

3.
> *BAULEŌN

4.
(b > m)

> MAULEŌN



♧◇♧

¤ Etimologías propias de @fga51

♧◇♧