Mostrando entradas con la etiqueta Baskóniko. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Baskóniko. Mostrar todas las entradas

sábado, 23 de marzo de 2024

Textito ibérico en un trocito de plomo del museo de Llíria, Valencia : ILEREŔBATEREUGI. Análisis desde el protoeuskera.

 












◇◇◇


¤ Introducción

Llíria pertenece a la provincia de Valencia, y es capital de la comarca del Campo de Turia.
En el actual yacimiento del Tosal de San Miguel, a unos 500 m del núcleo histórico de Llíria, se situaba la ciudad ibérica de Edeta, capital y centro político y económico de la Edetania.


¤ Texto ibero en pequeño plomo del museo de Llíria (Valencia)

▪︎ILEREŔBATEREUGI

¤ Análisis desde el (Proto)Euskera



▪︎ILARA
•fila

< *oro zan heda hari antz daun

•Que tiene semejanza o parecido con un hilo todo muy extenso.

> *ulu han êra â^i âtz raî
> *ili â^ îra â âz ^aî
> *il â ra â â^ â
> ILÂRĀ^



▪︎ AURRE
•delante

< *non dagoen beha zan oro doŕ heda ahal den

《 non dagoen
> nondek(ui^)
> nondik <> nundik <> nundi 》

•Desde donde es posible observar todo mucho lo más.

> *nundi biâ ha^ u^u ruŕ îre e^e^ ri^
> *nuni bâ â ū ^urr (î)^e êê (^î)
> *(^i^i) bāūrrē^ > *(b)āūrrē
(cae b inicial como en birao > irao)
> ĀŪRRĒ



▪︎ILEREŔBATEREUGI

A.
< *Ilaran Aurre Bat Ere Ez Euki

Que no tenga ni uno delante en la fila.

•QUE SEA O ESTÉ EL PRIMERO.


( Como : bat (eusk.) <> ban (ib°.), también podría ser ) :

B.
< *ilaran Aurre Ban (H)Eda Ere Ez Euki

Que no tenga ni uno desplazado-extendido delante en la fila.

•QUE SEA O ESTÉ EL PRIMERO.

(Frase que pudo haber sido para bien o para mal, según para qué fuese la fila en cuestión.)



En euskera:

▪︎LEHEN
•Primero-a

▪︎AURRE KEN
▪︎ *AURRE GÊ

•Quitado lo de delante.
•Sin (nada/nadie) delante.
•Primero-a

< AURRE KEN
> *ARRE GEN
> *ALE HEN
> *ELEHEN
> *ILEHEN
> LEHEN
•Primero-a



Asímismo:

▪︎AZKEN
•Último-a

< *ATZE KEN
> *ATZE GÊ
•Quitado lo de atrás
•Sin detrás
•Último-a
> *ATZKEN
> AZKEN



¤ Evoluciones fonéticas

A.
< *ilaran aurre bat ere ez dezan euki

> *ira^a^ arre ma^ e^e e^ rezen eigi
> *i^ā^ ale nê ē ê ^e^en ehi
> *ē^ ele hê ē ê êên (i^î)
> *ēlehēn <> *īlehēn
> LEHĒN

B.
< *ilaran aurre ban (h)eda ere ez euki

> ilerê arre ba^ îte ere e^ eugi
> ilerê erre bâ te ere ê eugi
= ilerērr(ē)bâtērēugi
ILERĒŔBÂTĒRĒUGI

◇◇◇

☆ Conclusiones

¤ Euskera:

▪︎Primero :

A.
•*AURRE KEN

> LEHEN

B.
•*ILARAN AURRE HEDA BAT ERE EZ DEZAN EUKI

> LEHEN


▪︎Último :

A.
▪︎*ATZE KEN

> AZKEN

B.
▪︎*ILARAN ATZE HEDA BAT ERE EZ DEZAN EUKI

> AZKEN


¤ Ibero

▪︎Primero

▪︎*ILARAN AURRE BAN HEDA ERE EZ EUKI

> ILEREŔBÂTEREUGI


◇◇◇

¤ Etimologías propias de @fga51

♧◇♧