Mostrando entradas con la etiqueta Plazos de Tiempo. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Plazos de Tiempo. Mostrar todas las entradas

martes, 10 de septiembre de 2024

Aldia eta egunak. / El tiempo y los días : BIHARAMUN - BIHARAMUNAGO. - GAUŔ - BIHAŔ - ETZI - ETZIDAMU - ATZO - HERENEGUN - IRAGAN. Día siguiente - Día siguiente al siguiente. Hoy - Mañana - Pasado mañana - Dentro de tres días. Ayer - Antes de ayer - Pasado. Jatorrizko esanahiak / Significados originarios.

 




◇◇◇


Aldia eta egunak.
/ El tiempo y los días.
BIHARAMUN - BIHARAMUNAGO.
- GAUŔ - BIHAŔ - ETZI - ETZIDAMU
- ATZO - HERENEGUN - IRAGAN.
Día siguiente - Día siguiente al siguiente.
Hoy - Mañana - Pasado mañana - Dentro de tres días.
Ayer - Antes de ayer - Pasado.
Jatorrizko esanahiak / Significados originarios.
÷ IRAGAN - ORAINGO - ETORKIZUN :
- KIZUN.

☆☆☆



▪︎BIHARAMUN
•Día Siguiente.

0.
< *BEHE HEDA AURRE DAN BEŔ EGUN BAT•


Que Está Desplazado Abajo Adelante un Otro Día.

•Día Siguiente.


0.
< BEHE HEDA AURRE DAN BEŔ EGUN BAT

1.
(nb > m)
> *Bi^I  HiRA  ARR(E)  RAM(Î ) ÎHUME^

2.
> *BĪ  H(I)^A  A(Ŕ) RAM(Î)^UN(Î)

3.
> BĪHĀ^RÂMÛN


♧♧♧



▪︎BIHARAMUNAGO
•Día Siguiente al Siguiente.


0.
< *BIHARAMUN BEHE HEDA AURRE DAN BEŔ EGUN BAT ORO•


•Que Es el Dia Siguiente Desplazado
Abajo Adelante Todo Un Otro Día.

•Día Siguiente Al Siguiente.


0.
< *BIHARAMUN BEHE HEDA AURRE DAN BEŔ EGUN BAT ORO•

1.
(nb > m)
> *BIHARAMUMI  ^IRA  ARRE  REMI^
IGUMEDO^O

2.
> *BIHARAMUN(I Î)^A A(Ŕ)^INΠ
IGINIRŌ

3.
> *BIHARAMUNĀ(ÎHÎI)G(IHI)^Ō

4.
> BIHARAMUNĀGŌ


♧♧♧



▪︎GAUŔ
•Hoy

0.
< *Egun Hau Heda Dan Aurre •


•Que Es el DÍa Que Transcurre.

•Hoy.


0.
< *Egun Hau Heda Dan Aurre

1.
> *(I)g(i^)  ^A(i)  (Î)ra Ra  Orr(i)

2.
> GÂ ^A  ^A  ^A  UŔ

= GĀ^UŔ


♧♧♧



▪︎BIHAŔ
•Mañana

0.
< *Gaur Behe Heda Aurre
Dan Bér Egun Bat•


Que es Hoy  Extendido
Delante Abajo Un/Otro Día.

•Mañana.

0.
< *Gauŕ Behe Heda Aurre
Dan Bér Egun Bat

1.
> *Go^ Bi^i  Hira  Arre
Remi^  Igume^

2.
> *Hû  Bī  H(I)^A  AŔ
^inî  ihinî

3.
> *(^î ) BĪ HĀŔ
(îhi)  (i^ihî)

4.
> BĪHĀŔ


♧♧♧



▪︎ETZI
•Pasado Mañana

0.
< *Gauŕ Behe Heda Zan Aurre Dan Bertze  Egun Bi•


Que es Hoy
Muy Extendido Abajo Adelante
Otros Dos Días.

Pasado Mañana.


0.
< *Gauŕ Behe Heda Zan Aurre
Dan Beŕtze  Egun Bi•

1.
> *Go^  Mi^i  Îre  Ze^  Arre
Remi^tzi  Ihimi

2.
> *Hu^  Nī  (Î)^E  ^Ê  Eŕ
^Enîtzi  i^ini

3.
> *(^î ) (hī )  Ê  Ê  E^
Êhitzi  īhi

4.
> ÊÊÊÊ(^I)TZIĪ^I

= ^ĒTZĪ^


♧♧♧



▪︎ETZIDAMU
•Tras pasado mañana.
•Dentro de tres días.


0.
< *Gaur
Behe Heda Zan Aurre
Dan Bertze Hirur Egun•


•Que Es Hoy
Muy Desplazado Abajo Adelante
Otros Tres Días.

•Dentro de Tres Días.


0.
< *Gauŕ Behe Heda Zan Aurre
Dan Beŕtze Hiruŕ Egun•

1.
> *Go^  Me^e  Îte  Ze^  Eŕ
Dami^tzi  Îru^ Ihu^

2.
> *Hû  Nē  T(i) Zî  I^
Damîzi  (Î)^û  (i)^û

3.
> *(^Î ) HĒ  TZĪ^
DAM(Î^I)  Û Û

4.
> ^ĒTZĪDAMŪ^


♧♧♧



▪︎ATZO
•Ayer

0.
< *Gaur Goi Heda Dan Atze
Egun Bat Oro•


•Hoy Extendido Atrás Arriba
Todo Un Día.

•Ayer.


0.
< *Gauŕ Goi Heda Dan Atze
Egun Bat Oro•

1.
> *Go^  Go  Îra Ra^  Atz
Ihime^  O^o

2.
> *hû  hû  î^a  ^â  atz
i^inî  ō

3.
> *(ΠΠ Î)    ATZ
IÎHΠ  Ō

4.
> ^ĀTZ(Ī^Î)Ō

= ^ĀTZŌ


♧♧♧



▪︎HERENEGUN
•Antes de ayer.

0.
< *Atzo Goi Heda Dan Atze
Beŕ Egun Oro Bat•


•Ayer Extendido Atrás Arriba
Todo Un Otro Día.

•Ayer Pasado Otro Día Entero.

•Antes de Ayer


0.
< *Atzo Goi Heda Dan Atze
Beŕ Egun Oro Bat•

1.
> *Etzu  Hui  Hire Ren Etz
Me^  Egu^  u^u  Me^

2.
> *IZI  H^II   ^I^E  REN EZ
NÊ  EGÛ  Ū  N(Î)

3.
> *(i^i ) H(Ī  Î)Ê  RE^ E^ NÊEGÛŪN

4.
> HÊRĒ^NĒGŪN


♧♧♧



▪︎IRAGAN

•(atze goi  >>> aurre behe)

•(En concepto protovasco el tiempo fluye como un rio: de atrás arriba a delante abajo. También la vida:
gazte < goi atze den
zahar < zan behe aurre )

▪︎IRAGAN

0.
< *Oro Heda Atze Goi Den Zan •

(zan den  >  handî  //
goi den zan = goi handi-an)

Todo Desplazado Atrás
en Alto Que Es Grande.

Del Todo Desplazado
Atrás a Gran Altura.

•Desplazado del Todo en el Pasado.


0.
< *Oro Heda Atze Goi Den Zan •

1.
> *U^U  ^IRA AZ  GUI  RI^ HAN

2.
> *I^I  ÎRA  A^ GII  ^î  ^AN 

3.
> *^ĪRĀG(Ī)ÂN

4.
> ^ĪRĀGÂN


¤ OHARRAK / NOTAS


☆ IRAGAN : Pasado.
= Desplazado del Todo Atrás a Gran Altura.

☆ ORAINGO : Presente.
= De Ahora.

☆ ETORKIZUN : Futuro, Porvenir.
= Que Es Todo Mucha Materia por Venir.

☆《▪︎-KIZUN
< *GI ZAN  ORO DEN
> *ki ze^ u^u rin
> *ki z(î)  ū (^i)n
> -KIZŪN
•Que Es Todo Mucha Materia Por...
- (Ver, Dar, Venir, etc...) :
•Ikus-kizun : espectáculo.
•Eman-kizun : pago, entrega,
impuesto, sesión, función.
•Etoŕ-kizun : futuro, porvenir. 》


♧◇♧
¤ Etimologías propias de @fga51.
♧◇♧